مکه

* مکه :

مسجد الحرام که خانه کعبه در آن قرار دارد ،  پیشینه ای به قدمت خود کعبه دارد اگر چه بنای کعبه را به حضرت ابراهیم (ع) نسبت داده اند ،  ولی شواهد فراوانی نشان می دهد که بنیانگذار آن حضرت آدم (ع) بوده و بعدها حضرت ابراهیم (ع) آنرا بازسازی نموده است .

بخش های مختلف مسجد الحرام  :

ساختمان کعبه :بنای کعبه از سنگهای سیاه و سختی ساخته شده که با کنار زدن پرده کعبه از روی آن ،  کاملا آشکار است پایه های آن از سرب مذاب ساخته شده و بدین ترتیب بنایی محکم و استوار است . در ناحیه شرقی آن دری نسب شده که تاکنون چندین بار عوض شده است . سقف کعبه دوجداره است و با کمک پایه های چوبی که در میانه آن در یک ردیف قرار گرفته ،  نگهداری می شود . اطراف آن سنگهای مرمر نسب شده است و در کنار آن پلکانی قرار دارد که برای رسیدن به سقف بالایی تعبیه شده .  محل کعبه تقریبا در وسط مسجد الحرام است . این خانه ،  از پارچه ای سیاه که آیاتی از قرآن را بر آن بافته اند ،  پوشیده شده  است .  این آیات قرآنی با رشته ی نقره ای طلا فام بر آن بافته شده و اطراف آنرا گرفته است گفته شده که برای نخستین بار حضرت اسماعیل (ع) پرده ای بر روی کعبه کشیده است .

 ارکان کعبه :

در دوسوی حجر اسماعیل  ، رکن شامی و عراقی است  و در دو رکن مقابل آن ،  رکن یمانی و رکن حجر الاسود قرار گرفته است  . از میان این چهار  رکن ،  فضیلت رکن یمانی و رکن اسود از دو رکن دیگر بیشتر است .

حجر الاسود یا سنگ سیاه  : سنگی متبرک از مسجد الحرام که در کنار کعبه قرار گرفته است . و از زمان بنای کعبه ،  در کنار آن بوده و پیش از اسلام و پس از آن ،  مورد اعتنای کامل بوده است .  آخرین بار قسمت های مختلف آن را به یکدیگر متصل کردند و آنرا در محفظه ای نقره ای قرار دادند و تنها با آن اندازه که برای بوسیدن و استلام  لازم بود  ، جای خالی گذاشتند . در روایات بسیاری نقل شده  ، حجر الاسود از سنگهای بهشتی است که همراه حضرت آدم (ع) به زمین آمده است . حجرالاسود نقطه آغاز و پایان طواف بود و برابر آن سنگ سیاهی روی زمین تا انتهای مسجد کشیده شده است بعلاوه چراغی سبز رنگ بر دیوار مسجد برابر حجر الاسود نصب شده تا راهنمای طواف کنندگان باشد .

سه مکان از مکانهای مقدس برای استجابت دعا :

1- ملتزم  :قسمتی از دیوار کعبه که در یک سوی آن حجر الاسود و در سوی دیگرش درب کعبه قرار دارد.

2-مستجار :در مقابل ملتزم ،  در سوی دیگر کعبه است .

3-حطیم : یکی از محل های مقدس مسجد الحرام و در کنار کعبه است .

حجر اسماعیل :طبق روایات ،  مدفن  تعدادی از پیامبران و بزرگان است و ناودان طلا که نیز بر بام کعبه نسب شده در سمت حجر اسماعیل قرار داد .

مقام ابراهیم :یکی از نقاط بسیار مقدس مسجد الحرام ، محلی است به نام مقام ابراهیم . این مکان مربوط به زمانی است که ابراهیم (ع) دیوارهای کعبه را بالا می برد . زمانی که دیوار بالا رفت و دیگر دست بدان نرسید ، سنگی آوردند و ابراهیم (ع) بر روی آن ایستاد و سنگ ها را از دست اسماعیل (ع) گرفت و دیوار کعبه را بالا برد . بر روی این سنگ ، اثری از انگشتان پای آن حضرت دیده می شود . از زمان مهدی عباسی  بدین سو ، این سنگ با طلا پوشانده شده و در محفظه ای قرار گرفته است تا آسیب نبیند .

زمزم :چاه زمزم از دیگر آثار مسجد الحرام است که با نامهای ؛ چاه اسماعیل ،حفیره عبدالمطلب ، شفاء سقم ، عافیه ، میمونه ، طعم ، برکه و بره شناخته می شود . چاه زمزم نشانه ای است از نشانه های الهی . در گذشته ، این چاه ، آب مکه را تامین می کرد ، امابعدها چاههای دیگری در مکه و اطراف آن حفر شد .

مسعی : محلی است که حجاج باید در آنجا میان کوه صفا و مروه ، به سعی ، بپردازند . خداوند در قرآن از صفا و مروه به عنوان شعائرالله یاد کرده است . صفا و مروه دو کوه کوچکی است که در دامنه کوه ابو قبیس و کوه قعیقعان  قرار دارد . سعی بین صفا و مروه همانند دیگر مشائر حج ، یادگار اسماعیل و هاجر است که هاجر برای یافتن آب ،  هفت بار میان کوه صفا و مروه رفت و برگشت .

مساجد تاریخی مکه  :

مسجد الجن : این مسجد مشهور ترین و کهن ترین مسجد مکه است و در پایین کوه حجون به سمت حرم کعبه ، قرار دارد بنا به نقل برخی روایات ، نامگذاری آن به مسجد جن ، به جهت رابطه ای است که با سوره ی جن دارد . که خداوند در این سوره فرموده است ؛ جن ها آیات الهی را شنیدند و به آن ایمان آوردند .  گویا این آیات در این محل نازل شده است . برخی نیز نامیدن آنرا به مسجد البیعه ، به دلیل بیعت جن با رسول الله در این مکان دانستند .

مسجد شجره : این مسجد جدا از ، مسجد شجره معروف که میقات زائران مدینه است در مکه واقع شده . نام فعلی آن مسجد مسجد الجندراوی است . در روایتی آمده است که پیامبر رکانه بن عبد یزید بن هاشم را به اسلام دعوت کرد . او گفت ایمان نخواهم آورد تا درخت را صدا کنی و او نزد تو آید و حضرت رو به درخت کردند و فرمودند ؛ به اذن خداوند نزد من آی ، و درخت نزد آن حضرت آمد . به همین علت اسم این مسجد را شجره گذاشتند .

عرفات : زائران بیت الحرام در روز عرفه ،  یعنی 9 ذی الحجه به این منطقه می آیند . این حضور ، در اصطلاح فقهی "وقوف"  نامیده می شود و از ارکان حج تمتع است . گفته اند نام عرفات مربوط به زمانی است که جبرئیل مراسم حج را به آدم (ع) آموزش داد و در پایان به او گفت عرفت (آیا شناختی ؟) .

مشعرالحرام : در راه بازگشت از عرفات به سوی مکه وادی مازم واقع شده که در میان دو کوه قرار دارد .  مازم به معنای راه تنگ یا تنگه  است  و این اشاره به راه رفت و برگشت تنگ این ناحیه دارد . با عبور از این راه به مزدلفه  می رسیم  که مشعرالحرام در آن واقع شده است .  در سوی دیگر مشعر الحرام ، وادی محسر قرار دارد . منطقه مشعر با علائم خاصی مشخص شده و وقوف در آن از ارکان حج تمتع است .

منا : منا ،  پس از گذشتن از وادی محسر آغاز می شود . جایی که حجاج از روز دهم تا دوازدهم و برخی تا روز سیزدهم در آن می مانند . فاصله شمال مکه تا منا 6 کیلومتر است .

آثار تاریخی و مذهبی مکه مکرمه :

شعب ابوطالب : منطقه کوهستانی اطراف مکه باعث شده است تا شعبهایی بسیار در مکه و اطراف آن بوجود آید . شعب حد فاصل دو کوه را می گویند ، که وسعت آن مختلف می باشد .  این شعب به لحاظ نزدیکی به کعبه ،  بهترین نقطه مکه و در اصل حد فاصل کوه ابو قبیس و کوه خندمه است . در اصل زمانی که زائر از مسجد الحرام خارج می شود و از باب العباس یا باب السلام بیرون می آید و از مسعی هم عبور می کند ،  به فضای بازی می رسد که در پایین کوه ابو قبیس ،  سنگ فرش شده است .  این شعب محل تولد رسول خدا (ص) و نیز محل معراج آن حضرت بوده است .

مولد النبی (ص) :خانه ای که رسول خدا (ص) در آن متولد شده اند .

خانه حضرت خدیجه ، خانه حضرت علی (ع) و فاطمه (س) ، خانه ارقم بن بی ارقم ، از دیگر مکانهای تاریخی مکه

 می باشد .

کوه حرا و غار حرا : کوه حرا به نام جبل النور ، جبل القرآن و جبل السلام نیز معروف است . که در شمال شرقی مکه در مسیر جاده ای که به سمت عرفات می رود واقع شده است .  در غار به سمت شمال است و فضای آن حدود 2 الی 3 متر مربع است .

کوه ثور یا غار ثور : کوهی است بزرگتر از کوه حرا که در جنوب شرقی مسجدالحرام و در فاصله ای دور تر نسبت به مکه واقع شده است  و زمانی که حضرت محمد (ص) و ابوبکر وارد غار شدند و سه روز درآن مخفی بودند به اعجاز الهی عنکبوتان تارهایی را بر در غار تنیدند تا مشرکان را از رفتن به درون آن منصرف کنند .چرا که با دیدن تارهای عنکبوت و لانه پرنده در ورودی غار تصور کردند که کسی وارد غار نشده است .